Wat maakt de Nationale DenkTank mee? Wat houdt de deelnemers bezig? Hoe is het om deel te nemen aan zo'n intensief project? Vanaf 20 augustus houdt de DenkTank 2007 een weblog bij; daarin krijgt u antwoord op al deze vragen!

Door: Deborah Klaassen

" Voor mij was de DenkTank was een grensoverschrijdende ervaring. Letterlijk. Natuurlijk was het een uniek om samen te werken met een groep mensen die niets gemeen hebben dan hun enthousiasme, maar het onderzoek heeft mijn blik zo ver verruimd, dat ik na de DenkTank besloot om me aan te melden voor een tweede master in het buitenland.
Als ik bij de DenkTank een ding geleerd heb, is het dat dromen er zijn om na te streven. Het begon allemaal met de oprichters van de DenkTank, die droomden dat jaarlijks twintig high potentials uit alle hoeken van de samenleving hun krachten zouden bundelen om een sociaal probleem te tackelen. En het zou niet bij een eenmalige samenwerking blijven, nee, alle generaties zouden de rest van hun carriere hun krachten blijven bundelen! En zie: sinds 2006 worden er ieder jaar twintig wereldverbeteraars met een missie aan het netwerk toegevoegd.
Van dichtbij heb ik dromen geboren zien worden om het Nederlandse onderwijsstelsel te verbeteren. Door hard te werken konden deze idealen uitgroeien tot weldoordachte plannen, waarvan een aantal inmiddels zelfs al worden uitgevoerd.
Dromen zijn er dus niet voor niets! Ik droom er al mijn hele leven van om schrijfster te worden. Bij de DenkTank kreeg ik de kans om, na het onderzoek, het rapport te schrijven. En omdat ik geleerd heb dat niets te gek is, doe ik nu een master in Creative Writing in Londen. Dat is een persoonlijk leerdoel, maar voor een DenkTanker spreekt het vanzelf dat ik mijn talenten blijf inzetten voor het grotere goed. De leden van het alumninetwerk schrijven bijvoorbeeld regelmatig samen opiniestukken voor verschillende bladen en natuurlijk kunnen ze rekenen op mijn bijdrage."

Door: Joep Pijpers

Afgelopen februari hing de eerste poster ter promotie van de Denktank in de koffiehoek van AMOLF (Instituut voor Atoom en Molecuul Fysica), waar ik bezig ben met een promotie-onderzoek naar het gebruik van nano-materialen in zonnecellen. Het idee om de Denktank te organiseren komt van een aantal promovendi en post-docs van AMOLF en daarom was er altijd al bovengemiddelde exposure voor het project binnen mijn instituut. Toen ik de poster zag, was mijn aandacht meteen gewekt. Vanwege het grote maatschappelijke belang had onderwijs me altijd al geinteresseerd en aangezien mijn ouders allebei in het onderwijs werken, kreeg ik vroeger via hen de laatste weetjes te horen over de nieuwste ontwikkelingen en hervormingen. Nu ik al jaren niet meer ‘thuiswonend' ben wordt mijn mening over onderwijs vandaag de dag voornamelijk gevormd op basis van berichtgeving in de media. Kortom, ik wist er niet echt veel van af en de Denktank leek me de perfecte mogelijkheid om meer over dit onderwerp te weten te komen. Het feit dat ik precies halverwege mijn promotie-traject was leek me ook een goede aanleiding om er even tussen uit te gaan voor het houden van een frisse blik.

Zo gezegd, zo gedaan en het avontuur begon eind augustus op een landgoed in Driebergen met een introductiecursus van twee weken. Naast een boordevol programma van lezingen over het onderwijs was dit ook dé gelegenheid om de andere Denktankers te leren kennen. En wat blijkt: juristen, econometristen en antropologen zijn toch wel van een heel ander slag dan de doorsnee fysicus! Het multi-disciplinaire karakter van het team was wat mij betreft één van de grote pluspunten van de Denktank. Op een instituut als het AMOLF ben je toch een beetje omringd door allerlei bèta's, waardoor de meeste collega's problemen op ongeveer dezelfde, rationele manier benaderen. In een multi-discplinair team als de Denktank is dit totaal niet het geval; de verschillende karakters leiden vaak tot botsingen en discussies, maar het dwingt je ook om zaken vanuit een andere invalshoek te benaderen.

Na de introductiecursus konden we begin september echt aan de slag. De groep was ingedeeld in vier teams, die elk antwoord moesten geven op een centrale vraag. Ik zat in het team Maatschappij en aan ons was het de taak om een antwoord te geven op de vraag hoe scholen het best kunnen inspelen op maatschappelijke veranderingen. De maatschappij legt allerlei vraagstukken bij het onderwijs neer, zoals aandacht voor gezondheid en veiligheid, maar ook aandacht voor meer abstracte thema's als burgerschap en ondernemerschap. Mijn taak was om uit te zoeken hoe onderwijs kan bijdragen aan een ondernemende houding bij scholieren en studenten en meer algemeen hoe dit "ondernemerschaps-onderwijs" wordt opgestart binnen scholen. Om deze vraag te beantwoorden heb ik me aardig in moeten lezen, maar ik ben vooral met heel veel mensen gaan praten. Tijdens enkele weken heb ik meer dan 15 mensen geinterviewd en hiervoor heb ik meer van de NS mogen meemaken dan me eigenlijk lief was. Gelukkig was het erg inspirerend om met zoveel mensen van gedachten te wisselen; van de quantum dots die ik normaal gesproken bestudeer krijg je weinig directe feedback, dus wat dat betreft waren al die interviews een mooi kijkje in de keuken van de sociale wetenschap. Af en toe leverden die tripjes in het land ook aparte taferelen op; toch vreemd als je op een bijeenkomst van het Innovatie Platform wordt geintroduceerd als een ‘expert op het gebied van ondernemerschaps-onderwijs', terwijl je kennis beperkt is tot de drie artikelen die je net die ochtend hebt gelezen.

Zo ging het eigenlijk elke Denktanker af in de maand september; iedereen was bezig zijn eigen onderwerp uit te diepen en er werd een analyse gemaakt van meerdere zaken die binnen het onderwijs spelen. De uitkomsten van de analyse werden begin oktober gepresenteerd tijdens het zogeheten expertforum, waar een groep van 150 mensen uit het onderwijs hun zegje konden doen. Deze dag was een goede ‘reality check' om te zien of we wel op de goede weg zaten, want je kunt natuurlijk niet eeuwig blijven analyseren; op een gegeven moment moet je de knoop doorhakken voor welke problemen we een advies wilden uitbrengen. Begin oktober vond dit keuzemoment plaats en werd, mede op basis van de feedback tijdens het expertforum, een twaalftal onderwerpen uitgekozen die we de rest van de maand gingen uitwerken.

Veel van de ideeen hebben betrekking op het voortgezet onderwijs; zo is het voorstel om talent coaches in te stellen zodat leerlingen tijdens het hele onderwijstraject advies op maat krijgen over profielkeuze, studiekeuze en studievoortgang. Ook zijn er ideeen die de positie en het imago van de leraar moeten verbeteren; het voorstel is om dit te bereiken door meer bijscholing, differentiatie van taken en een doelgerichte imagocampagne.

Bij de beschrijving van de ideeen is iedere keer gedetailleerd aangegeven hoe het voorstel geimplementeerd dient te worden en wie hierbij een rol moet spelen. Deze partijen werden ook betrokken bij het opstellen van de plannen en waren dan ook aanwezig toen het eindrapport op 19 december in het ING house werd gepresenteerd.

Al met al was het ontzettend leuke ervaring om mee te doen met de Nationale Denktank! Het was een dynamische en soms ook hectische tijd met steile leercurves en veel nieuwe mensen om je heen. Toch valt het oppakken van m'n promotie-onderzoek me niet echt zwaar; na 2.5 maand discussieren en organisatieschema's tekenen heeft het ook wel weer wat om verder te mogen werken aan ladingsdynamica in nano-halfgeleiders! Voor mij is het nog geen uitgemaakte zaak of ik na m'n promotie in de wetenschap blijf of toch de overheid of bedrijfsleven ga opzoeken. Maar ach, eerst nog maar twee jaar het lab in...

De DenkTank naar het Nationaal Onderwijscongres
(door: Femke)

Het is 21 november, met een grote kop koffie sta ik om half acht de slaap uit de ogen te wrijven op het station in Amsterdam. Dirk-Jan en ik moeten namelijk om half tien ’s ochtends in Eindhoven verschijnen om te debatteren met Kamerleden tijdens het Nationaal Onderwijscongres. Ontzettend leuk, maar iets centraler in Nederland lijkt me een goed idee.

Het programma wordt geopend met een interview van Sijbolt Noorda met Renk Roborgh, directeur-generaal van OCW. Noorda legt hem het vuur aan de schenen en uiteindelijk biecht Roborgh op dat studenten ‘een kratje bier of twee’ meer gaan betalen voor hun collegegeld. Blijkbaar hebben het kabinet en ik een heel ander beeld bij meer investeren in de kenniseconomie.

Dan komt het debat. Dirk-Jan en ik nemen plaats tussen de Kamerleden. Er worden in 30 minuten vier stellingen behandeld. Het valt me op dat de Kamerleden hun politieke speerpunten simpelweg hebben vervormd tot stellingen. Die in het debat helaas niet veel verder worden uitgediept dan in een korte toelichting van de verdediger. Wij komen er eigenlijk weinig aan te pas en plaatsen slechts hier en daar een korte kritische noot. Het geheel is allemaal heel snel weer afgelopen. Niet echt een succesformule, vinden ook de Kamerleden.

Toch is heeft het ‘debat’ een belangrijk voordeel. Iedereen heeft de Nationale DenkTank gezien en gehoord. De hele dag komen er dan ook mensen naar ons toe. Dit levert ons een aantal interessante gesprekken en visitekaartjes op.

In de middag, na een goede lunch, volg ik nog een drietal interessante workshops over innovatie in het onderwijs, bekostiging en accreditatie. Het geheel wordt afgesloten met een inspirerende lezing van Bert Tichelaar over Verandermanagement in het Onderwijs. Hoe kan je dromen om zetten in durven en doen? De DenkTank weet daar inmiddels al alles van, nu nog het hele onderwijs meekrijgen!

DenkTank ervaart de Magie van de Wetenschap
(Door: Bernadette, Deborah, José en Sara)

Wat een belevenis! Maandag 5 november mochten wij acte de présence geven op de Avond van Wetenschap en Maatschappij in de Ridderzaal in Den Haag. Eigenlijk was het maar goed dat wij er bij waren: de man/vrouw verhouding werd een tikje evenwichtiger, we zorgden voor kleur tussen alle saaie zwarte smokings én we brachten de gemiddelde leeftijd flink omlaag. Dat laatste bleek later ook het niveau flink te verhogen. Als intermezzo verzorgde Professor Drenth een interactieve IQ-test. Hij verdeelde de zaal in twee groepen: de jonge mensen (dat wil zeggen: jonger dan 50) en de wat oudere. Wijsheid komt met de jaren, maar de eerste groep deed het toch aanzienlijk beter! Om u een indruk te geven van de moeilijkheidsgraad volgt hier onze favoriete opgave:

X staat tot Hoedanigheid zoals Dozijn staat tot Y

X=: a. Hoeveelheid
b. Telling
c. Weging
d. Kwaliteit
e. Twaalf

Y=:
f. Zes
g. Gedeelte
h. Gros
i. Oplosbaarheid
j. Som

U snapt dat er dus ook hoge verwachtingen waren van onze bijdrage aan de tafeldiscussies over technische mechanica, snaartheorie, spijkerschrift en nanotechnologie. Dat was wel even slikken. Toch hebben we hele interessante discussies gehad, dankzij het vermogen van de bevlogen wetenschappers om hun eigen vak te vertalen naar lekenniveau. Na de derde gang van het overheerlijke diner werden de discussies voortgezet bij het dessertbuffet. Daar troffen we niet alleen wetenschappers. Onder het genot van citroenmousse strikten we Prins Friso voor ons nawoord, met kaasstengeltjes veroverden we Robbert Dijkgraaf voor het voorwoord en met een goed glas wijn hebben we ons best gedaan Minister Plasterk het rapport 19 December in ontvangst te laten nemen. Brutale mensen hebben de halve wereld!
De avond was zo leuk, dat we ons hebben voorgenomen er volgend jaar weer bij te zijn. Dat betekent dat we óf genomineerd moeten worden voor de Prijs van Wetenschap en Maatschappij, of een VENI-beurs binnen moeten slepen of Minister van Onderwijs worden of in Peking een gouden plak in de wacht moeten slepen. Wij gaan alvast aan de slag!

P.S. Het juiste antwoord op de opgave is ‘X=a, Y=i’. Slechts 18% van de aanwezigen had dit juist.

De DenkTank op de zeepkist!
(Door: José)

Ze krijgen steeds meer vorm en zelf worden we er als maar enthousiaster over: de oplossingen. We zijn nu twee weken in onze nieuwe teams bezig om van de 250 post-it-ideeën (je ontwikkelt zo je eigen jargon) tot 12 creatieve, solide en vooral impactrijke oplossingen te komen. Dit gaat zoals we al gewend waren: zeer gestructureerd. We bouwen weer analyse-bomen, vullen prioriteitsmatrices in en voeren vooral heel veel discussies. Met pijn in ons hart komen we steeds weer tot een kleinere selectie. De goede ideeën vallen bij bosjes af (iemand interesse?). Maar nu hebben we dan ook 12 oplossingen om trots op te zijn!

Zoals iedere week presenteerden we deze voortgang op donderdagavond aan het bestuur. En dat ging deze keer iets anders dan normaal. Om alvast te oefenen met het kort en krachtig doen van ons verhaal, was er een speakerscorner ingericht: een kratje als podium, waarop wij in drie minuten onze oplossing moesten beschrijven. Dit leverde van tevoren natuurlijk de nodige stress op. Je hele verhaal in 3 minuten ‘verkopen’ en dan ook nog op de zeepkist! Maar ik vond het een geslaagd experiment. Het dwingt je om je verhaal scherp te maken en te toetsen of het wel echt zo overtuigend is. Na lang schrijven en vooral veel schrappen eerst maar even een generale repetitie met je eigen team. En… 2 minuut 33, dat komt goed! Nu alleen nog zorgen dat je niet in je enthousiasme van het krat af valt. Gelukkig ging ook dat goed. Ik was erg onder de indruk van hoe goed doordacht (heten we toch niet voor niets DENKtank) ieders verhaal was. Iedereen stond zijn verhaal te houden alsof we al jaren meedraaien in de onderwijswereld.

En dan nu het land in! We hebben helaas geen 100 dagen, maar deze week proberen we nog zoveel mogelijk input en feedback te krijgen op onze plannen van mensen die hier al langer over nadenken. Heel spannend, maar ik geloof er in ieder geval in!

(Door: Joep)
De DenkTank van vorig jaar werd een snelkookpan genoemd, wij lijken wel een overkokende pan. De stemming is euforisch, eindelijk mogen we in oplossingen denken in plaats van problemen!In een paar uur tijd heeft de DenkTank 250 ideeën op post-its geschreven.

Een greep uit de ideeën uit mijn pen: Nederland streeft er naar zoveel mogelijk mensen op HBO of academisch niveau op te leiden om een hoogwaardige kenniseconomie te realiseren. Tegelijkertijd is er een grote vraag naar MBO-technisch personeel. Er is vraag naar tienduizenden technici, en als die niet gevonden worden heeft dat grote gevolgen voor bijvoorbeeld het onderhoud aan ons energienetwerk. Hoe dit dilemma op te lossen? Mijn idee was om vast te houden aan het streven om zoveel mogelijk mensen hoog op te leiden en om tegelijkertijd bedrijven zelf scholen te laten oprichten op MBO-niveau die mensen uit Oost-Europa kunnen klaarstomen voor de Nederlandse arbeidsmarkt.

Energiebedrijven doen al aan dit soort bedrijfsscholen, waar mensen intern worden opgeleid, maar deze scholen richten zich alleen op Nederlanders. Op dit moment werken er nauwelijks mensen uit het buitenland bij energiebedrijven, omdat ze niet bekend zijn met Nederlandse veiligheidsstandaards. Dit is natuurlijk erg belangrijk wanneer je met hoogspanningskabels moet werken. Daarom leek een bedrijfsschool voor Oost-Europeanen een perfecte oplossing. In Nederland zijn er immers structurele tekorten op de arbeidsmarkt terwijl landen in Oost-Europa vaak een hoge werkloosheid kennen. Waarom zouden we deze vaak gemotiveerde mensen dan geen soort van ‘inburgeringcursus’ geven zodat ze goed kunnen functioneren op de Nederlandse arbeidsmarkt?

Het bovenstaande lijkt mij een goed idee, maar helaas zijn er 22 mensen met hun persoonlijke stokpaardjes, dus er moet gekozen worden! Helemaal in de stijl van de DenkTank gaat dit gepaard met de nodige discussies, prioriteringsmatrices en vooral heel veel nadenken. Vrijdagmiddag 6 uur wordt de knoop doorgehakt en zie daar; de top 10 met beste ideeën is geboren! Nu nog twee weken vol aan de bak met het uitwerken van deze ideeën door kostenschattingen te maken en vooral door het rendement ervan bepalen. We zullen toch op een of andere manier moet hardmaken hoe we die 16 miljard gaan terugverdienen voor de maatschappij!

(Door: Noor)
Woensdagochtend: ik zit moe, maar voldaan achter mijn computer. Wat een energie gisteren op het Expert Forum! Van bestempeld worden als een stel “wijze oude mannen” bij Edwin Evers, een interview op radio 1 en BNR nieuwsradio, een voorpagina artikel in de Telegraaf, tot Kamervragen: onze analyses zijn alom besproken. Ook de vele reacties van de aanwezige experts malen nog door mijn hoofd. Niet alleen hebben we nuttige feedback gekregen, ook waren velen enthousiast over de DenkTank analyses.

Ook mijn inbox begint zich langzaamaan te vullen met doorgestuurde reacties van leerlingen, docenten, schoolleiding, en andere geïnteresseerden. Uit de vele reacties op http://www2.telegraaf.nl/binnenland/article72560351.ece maak ik, nogmaals, op hoe ons onderwerp speelt in de Nederlandse samenleving. Ik lees ergernissen over werkdruk van docenten, foute studiekeuze voorlichting, of bureaucratie binnen het onderwijs. Maar vooral lees ik reacties van mensen die schreeuwen om aandacht voor het onderwijs: ‘onderwijs is een serieuze zaak!’ Op http://www.soggen.nl/?p=523 lees ik een wel erg negatieve reactie op onze DenkTank: “laten ze eens berekenen hoeveel zij kosten, ze zullen het wel niet voor niets doen”. Misschien is het moeilijk voor te stellen dat er zo belangeloos 70-urige werkweken gedraaid worden. Maar het feit dat wij dat wel doen, én met veel plezier, bewijst alleen maar eens te meer dat salaris ondergeschikt is aan het plezier dat mensen uit hun werk halen. En dát is nou precies wat mensen werkzaam in het onderwijs ook willen!

Woensdagavond een week later: ik zit moe, maar voldaan achter mijn computer. Wat een werk hebben we weer verzet afgelopen week! We hebben hard gewerkt om de oplossingsrichtingen voor de gevonden problemen te identificeren. Zo zijn we ingedeeld in nieuwe teams en hebben we onze geijkte denkkaders moeten doorbreken om creatieve oplossingen voor de problemen te bedenken. Stapels kleurrijke post-its vormden de bouwstenen voor uitgebreide oplossingsbomen. Ook hebben we vele discussies gevoerd over haalbaarheid, impact en het ‘only DenkTank can do this’- gehalte van de oplossingen.

Ik denk terug aan het begin van de zomerschool. Een groep jonge, enthousiaste mensen, met alleen basiskennis van het onderwijs. Een licht gevoel van trots bekruipt me: wat hebben we in de tussentijd veel bereikt met elkaar! Natuurlijk, er is nog veel werk aan de winkel: de analyses moeten worden aangescherpt, de feedback verwerkt, en de oplossingen moeten nog uitgewerkt worden. Maar de eerste stappen in de goede richting zijn gezet.

(Door: Deborah)
We zijn in onze puberteit, deze eerste week van oktober, en aanstaande dinsdag is ons eindexamen: het Expert Forum. Onze algemene ontwikkeling kregen we op de zomerbasisschool, het vervolgonderwijs bestond uit de nodige literatuur en ruim 175 interviews. Juist nu we onze kennis en kunde moeten bewijzen aan ervaringsexperts, beleidsmakers en wetenschappers, die zich al jaren met het onderwijs bezig houden, juist nu worden we opstandig en gaan we gewaagde standpunten innemen.

“Schrikbarend veel leerlingen stoppen na het behalen van hun VMBO-diploma of tijdens hun MBO-opleiding met het onderwijs,” vertelde het team Leerlingen ons donderdagavond op de wekelijkse presentatie.

“Hebben jullie er rekening mee gehouden dat er op de arbeidsmarkt een enorme behoefte is aan mensen met alleen een VMBO-diploma?” werd er onmiddellijk gevraagd. Moet het onderwijs worden afgestemd op de vraag van de arbeidsmarkt, of verandert die mee wanneer het gemiddelde opleidingsniveau stijgt? Zoals echte pubers hadden we allemaal een controversiële mening waar we voor door het vuur wilden gaan en we lieten het onderwerp dan ook pas rusten toen het volledig uitgeput was. Rond een uur of negen verschenen er 25 pizzadozen op tafel die we tijdens de verdere presentatie leegaten.

Die avond was echter niet de eerste keer dat we geen tijd hadden om te eten. Qua tijdgebrek breekt deze week veruit mijn persoonlijke record. Ik heb geen tijd gehad om het nieuws te volgen, om mijn interviews uit te werken, om mijn e-mails te beantwoorden of om een artikel te schrijven voor de Spits! Deze week gaat één ding voor al het andere: de voorbereiding op ons eindexamen, want we staan te springen om door te stromen naar de volgende fase en innovatieve oplossingen te ontdekken!

(Door: Albert-Jan)
Op deze mooie zonnige nazomerdag geniet ik met volle teugen van al het moois van Amsterdam. Terwijl ik vanaf een terras de voorbijvarende bootjes gadesla, realiseer ik mij opeens dat de deadline voor het Expert Forum al over pakweg een week is. Dan moeten we al onze bevindingen aan de experts presenteren in het Trippenhuis.

Zoals iedere donderdag presenteren we onze voortgang aan het bestuur en de rest van de DenkTank. Hoewel we in een week natuurlijk veel meer doen, blijft de presentatie het belangrijkste moment van de week. We krijgen inhoudelijk commentaar over onze aanpak van de mede-DenkTankers en het bestuur. Dit kan soms hard zijn, maar deze week hebben alle vier groepen voor het eerst lovende commentaren gekregen.
We hebben de overstap hebben gemaakt van het analyseren van feiten naar het beschrijven van inzichten. Zo heeft team Leraar eindelijk het mechanisme gevonden dat het lerarentekort in stand houdt: het lerarentekort zelf! Door het lerarentekort wordt het vak zwaarder, waardoor het minder aantrekkelijk wordt. Gelukkig hebben we steeds meer inzicht in de materie, want komende week is de generale repetitie voor het Expert Forum al! Voor komende week ligt er echter nog een flinke uitdaging om alle delen van de vier teams samen te voegen en het probleem samen op te lossen.

Zoals Maike vorige week al meldde zijn wij veel weggeweest voor interviews. Hierdoor zien we elkaar soms (bijna) de hele week niet. Daarom hebben een paar enthousiaste denktankers aansluitend aan de laatste presentie een feest georganiseerd: The Revenge of the Nerds. Ook het bestuur en DenkTankers van vorig jaar en waren uitgenodigd. Iedereen had hard nagedacht over zijn kostuum voor dit verkleedfeestje. Sommigen kwamen als zichzelf, terwijl anderen een deel van de lading toetsenborden aan hun outfit toevoegden.
De volgende dag was de schade zichtbaar: de diehard denkers zagen vanaf negen uur ’s ochtends diehard tankers binnen komen die het duidelijk erg bont hadden gemaakt op het feest!

(Door: Maike)
De kantoorkamers van de DenkTank aan de Roetersstraat hebben de afgelopen week vooral leeg gestaan. Dit geeft de indruk dat de DenkTank het nu al heeft opgegeven. Maar dat is zeker niet zo! De volgekladde schema’s op de muren van de teamkamers laten een mooi staaltje logistieke planning zien: van hoogleraren uit Limburg via grote bedrijven in de Randstad tot aan docenten uit het hoge noorden, iedereen wordt gehoord. De drie pijlers van de samenleving- overheid, bedrijfsleven en wetenschap - weten eigenlijk te weinig van elkaar. De kracht van de DenkTank is dat we kunnen werken op het kruispunt van deze drie. Met interviews verzamelen we kwantitatieve en kwalitatieve informatie: wat zijn de problemen, hoe groot zijn ze en wat wordt er door de verschillende betrokkenen op dit moment aan gedaan? Wat mij het meest opvalt in alle interviews, is enthousiasme en motivatie voor het verbeteren van het onderwijs.

Inmiddels zijn we al op de helft van de analysefase en we beginnen zo langzamerhand zelf een beetje experts te worden met de bijbehorende vaktermen en ja-maars. Extra belangrijk dus om een frisse blik te behouden.
Om dit te bereiken moet je soms even denken over iets heel anders. De gesprekken met mede DenkTankers blijven hiervoor inspirerend. Zo ben ik er afgelopen week achtergekomen hoe je Koreaans en Chinees uit elkaar kunt houden.

Verder schijnt afwisseling de creativiteit te stimuleren. De restaurants en kroegen worden dan ook netjes afgewisseld. En het werkt, want ondanks dat we hierdoor de weg in steeds beter leren kennen, ontdekken we iedere ochtend een nieuwe route om van de boot bij de UvA te komen…

Als we in de tweede helft van de analysefase net zoveel voor elkaar krijgen als in de eerste, mogen van mij die kamers op de Roetersstraat nog wel even leeg blijven!

(Door: Maarten)
Als ik er zo op terug kijk hebben we eigenlijk ontzettend veel werk verzet de afgelopen week. We hebben al een heleboel specialisten gesproken en er zijn veel telefoontjes gepleegd om mensen uit te nodigen voor een internetdiscussie en interviews. Daarnaast zijn we begonnen met het analyseren van cijfers over onderwijs. Ik heb gemerkt dat we elkaar steeds meer opzwepen om er helemaal voor te gaan. Bovendien hebben we vertrouwen, zowel in elkaar als in onszelf. Hierdoor kan het werk gesplitst worden en is er weinig discussie of iemand voor zijn gedeelte een goede prestatie heeft neergezet.

Daarnaast zijn er tijdens pauzes ook leuke gesprekken, juist doordat de deelnemers met totaal verschillende zienswijzen naar dingen kijken. Ik merk dat elke student door zijn studie wordt getraind om bepaalde verbanden te leggen. Interessant om te zien is dat het soort verband behoorlijk kan variëren tussen de verschillende studies. In een kort tijdsbestek wordt er dan uitgediept wat consequenties kunnen zijn van bijvoorbeeld de clash tussen Rita en de VVD-top en welke mogelijkheden zich in de oplossingsruimte bevinden.

Toch komt, ook tijdens pauzes, geregeld dezelfde vraag terug: “Er is al zoveel geprobeerd in het onderwijs, kan de DenkTank nog wel met nieuwe oplossingen komen?” Na deze week geloof ik dat het kan! We moeten dan vooral onze eigen kijk op problemen blijven houden. Zo bekijken we bijvoorbeeld het tekort aan geschoolden in de metaaltechniek, als een supply chain met een lange doorlooptijd, namelijk de hele duur van de opleiding. Dat wil zeggen dat mensen die nu een studiekeuze maken, rekening moeten houden met de vraag naar arbeid over 8 jaar.

(door: Mark)
Deze week begint het pas echt! Na een intensieve training van twee weken op het luxe landgoed staan we maandagmorgen voor de eerste DenkTank-opdracht: het vinden van de werkruimtes op de UvA. Verdwaald tussen honderden eerstejaars met een vergelijkbaar probleem wordt meteen een beroep gedaan op de in de zomerschool opgedane analytische, creatieve en `team building' vaardigheden. En de hectiek van het maandagmorgen-spitsuur op de UvA is een goede voorspeller voor de rest van de week!

Het is worstelen om verder grip te krijgen op de onderwijsproblematiek en wat wij daar als DenkTank nu eigenlijk mee kunnen en willen doen. Iedereen moet zijn draai zien te vinden. Vergaderen, brainstormen, eerste interviews regelen, nogmaals vergaderen en brainstormen, koffiezetapparaat installeren, inspiratie opdoen bij een stuk taart (in verband met de derde en vierde DenkTank-verjaardag), cabaret kijken op YouTube en niet te vergeten de kantoorstoelenrace om de teamspirit op peil te houden. En 's avonds onder het genot van een biertje tijdens een gezamenlijk diner uitpuffen en dan toch weer verder discussiëren: de eerste week in een notendop!

Tot slot wil ik nog met u delen wat mij inhoudelijk opgevallen is, deze eerste week: Er lijkt in alle sectoren een overschot aan hoger opgeleiden op de arbeidsmarkt te zijn. [Rapport `Meer Banen voor Talent’, BCG, oktober 2006] Met dat in het achterhoofd, ga ik maandag weer de spits in!

(door: Dirk-Jan)
Vrienden, familie, oud-collega’s voor elk van hen had ik in het weekend de zomerschool samengevat als ‘fantastisch, super leerzaam en één brok energie’, maar waar die drie gevoelens precies door waren ontstaan kon ik niet helder uitleggen. Bij terugkomst in Driebergen blijkt dat probleem voor heel wat andere deelnemers ook te gelden. Lichte paniek, als je de Denktank na een week al niet meer uit kan leggen…

Een maandag zonder einde (het snelste team was rond 11 uur ’s avonds klaar met herbespreken, -definiëren en –structureren, gelukkig was dat trouwens mijn team) brengt voorlopig duidelijkheid. De trainingen en lezingen bouwen voort op onze ervaringen uit de eerste week en geven inzicht in uiteenlopende feiten, visies, meningen en theorieën. Op donderdag mochten we zelfs even Driebergen uit (onder strenge begeleiding uiteraard) en namen we een kijkje in de praktijk van o.a. de Rotterdamse havens en KEI, de bedrijfsschool van Eneco.
Na een laatste dans- en borrelavond, die doorging tot een uur of vier, blijven we wakker en alert dankzij de laatste 3 lezingen van de zomerschool op vrijdag. Die leerden ons namelijk dat je op het voortgezet onderwijs ook je mobiele telefoon centraal kan stellen in het leren (het zogenaamde ‘concept-context leren’) of zelfs de Tweede Fase kan gebruiken om real-life bedrijfsproblemen op te lossen (het Technasium).

We sluiten af met teampresentaties aan het bestuur van de Nationale DenkTank. De Nationale DenkTank 2007 heeft veel heeft geleerd in haar vrije tijd, de zomerschool, maar het wordt ook duidelijk hoeveel we nog niet weten en hoeveel we nog moeten doen om ons steentje bij te dragen aan verbeteringen in het Nederlandse onderwijs. De komende 2 maanden zullen wij dan ook vol enthousiasme aan de slag gaan, maar alleen redden we het nooit. We rekenen op de hulp van de partners van de DenkTank, maar hopen ook op de bijdragen en steun van leerlingen, studenten, ouders, docenten, onderzoekers, bedrijven, maatschappelijke partijen en uzelf.

(door: Dirk-Jan)
Met verrassend veel energie (ik ben zeker geen ochtendmens) stapte ik de volgende dag uit bed. Uit het programma bleek al dat het hard werken zou worden, maar met een team van ongeveer 6 (nog steeds) onbekenden in anderhalf uur definiëren welke probleemstelling de volgende 2 maanden centraal zal staan, was schier onmogelijk. Vier lezingen en dus een dag later die probleemstelling omzetten in een tot in detail weergegeven structuur was misschien nog taaier. Bovendien was het de bedoeling dat we elkaar, tussen de bedrijven door, uitgebreid leerden kennen (niet alleen aan de bar, maar ook in oefeningen en d.m.v. een persoonlijkheidstest). Het resultaat: teams werken voor én na het officiële programma door, en zelfs in het weekend. De oplossing vinden we er niet meteen mee, maar de motivatie wel!

Dirk-Jan: “Zomerschool, het anglicisme is in zijn oorspronkelijke versie een populair begrip aan het worden. Maar wie gaat er in zijn vakantie nou naar school? Om eerlijk te zijn, ik ben het nooit van plan geweest. Voor mij geen wiskundige tentenkampen in mijn middelbare schoolvakantie of weken ploeteren zonder er studiepunten voor te krijgen. De Nationale DenkTank heeft daar echter verandering in gebracht.”

Deborah: ”Je noemt het een anglicisme, en daar heb je misschien gelijk in, maar etymologisch gezien komt het woord school van het Griekse scholè, wat vrije tijd betekent. Leren was voor de Griekse jeugd bij uitstek een activiteit voor in je vrije tijd! Op de zomerschool hebben wij deze oorspronkelijke mentaliteit zelf ervaren, en misschien kunnen we daar iets van meenemen in onze uiteindelijke bevindingen."

(door: Dirk-Jan)
Eigenlijk is het een mooie dag om op een terras te zitten, maar 23 jongens en meisjes staan rond een uur of tien zenuwachtig en volledig opgedost te wachten op wat gaat komen. Hoewel het programma van de zomerschool bekend is, kan niemand zich een goede voorstelling maken van twee weken ‘opgesloten’ in Driebergen, met 23 onbekenden. De reden is nog vaag, maar voor iedereen hetzelfde: het onderwijs verbeteren. Op de borrel zijn we enthousiast over de interessante sprekers en de aandacht van de media, maar blijkt ook meteen dat we één grote twijfel delen: Wat kunnen wij nog veranderen aan het onderwijs?